Pacjent, kt\u00f3rego prawa pacjenta zosta\u0142y naruszone mo\u017ce dochodzi\u0107 swoich praw.<\/p>\n
Odpowiedzialno\u015b\u0107 cywilna<\/strong><\/p>\n Odpowiedzialno\u015b\u0107 cywilna os\u00f3b wykonuj\u0105cych zaw\u00f3d medyczny, przed wszystkim: lekarza, piel\u0119gniarki, po\u0142o\u017cnej jest odpowiedzialno\u015bci\u0105 maj\u0105tkow\u0105 wobec osoby poszkodowanej tj. pacjenta lub jego os\u00f3b bliskich, a jej g\u0142\u00f3wn\u0105 funkcj\u0105 jest kompensacja uszczerbku w dobrach prawnie chronionych, w szczeg\u00f3lno\u015bci takich jak zdrowie, \u017cycie prywatno\u015b\u0107. Co do zasady jest to odpowiedzialno\u015b\u0107 nieograniczona, ograniczenia wyst\u0119puj\u0105 przy egzekucji. Osoba wykonuj\u0105ce zaw\u00f3d medyczny jako sprawca szkody staje si\u0119 d\u0142u\u017cnikiem i odpowiada za d\u0142ug (szkod\u0119), ca\u0142ym swoim maj\u0105tkiem obecnym i przysz\u0142ym. Osoba wykonuj\u0105ce zaw\u00f3d medyczny (jako d\u0142u\u017cnik) mo\u017ce spe\u0142ni\u0107 \u015bwiadczenia dobrowolnie, natomiast w braku dobrowolnego \u015bwiadczenia przez osoba wykonuj\u0105ce zaw\u00f3d medyczny (d\u0142u\u017cnika) osoba poszkodowana (wierzyciel) mo\u017ce swoich uprawnie\u0144 dochodzi\u0107 przed s\u0105dem, a nast\u0119pnie zaspokoi\u0107 swoj\u0105 wierzytelno\u015b\u0107 w drodze post\u0119powania egzekucyjnego[1].<\/p>\n 1. \u0179r\u00f3d\u0142a i przes\u0142anki odpowiedzialno\u015bci cywilnej<\/strong><\/p>\n \u0179r\u00f3d\u0142em odpowiedzialno\u015bci cywilnej osoby wykonuj\u0105cej zaw\u00f3d medyczny mo\u017ce by\u0107 umowa (kontrakt) lub czyn niedozwolony. W pierwszym przypadku mowa jest o odpowiedzialno\u015b\u0107 kontraktowanej osoby wykonuj\u0105ce zaw\u00f3d medyczny, b\u0119d\u0105ca konsekwencj\u0105 wyrz\u0105dzenia pacjentowi szkody, w nast\u0119pstwie niewykonanie lub nienale\u017cyte wykonanie zobowi\u0105zania (art.471 k.c.). W drugim przypadku mowa jest o odpowiedzialno\u015b\u0107 deliktowej, polegaj\u0105cej na wyrz\u0105dzeniu pacjentowi szkody czynem niedozwolonym (tzn. post\u0119powaniem sprzecznym z prawem, zasadami ostro\u017cno\u015bci, zasadami etyki zawodowej czy z zasadami wsp\u00f3\u0142\u017cycia spo\u0142ecznego) (art.415 i n. k.c.).<\/p>\n Odpowiedzialno\u015b\u0107 kontraktowa mo\u017ce by\u0107 oparta na zasadzie winy (osoba wykonuj\u0105ce zaw\u00f3d medyczny odpowiada tylko wtedy, gdy mo\u017cna jej przypisa\u0107 win\u0119) b\u0105d\u017a na zasadzie ryzyka (odpowiedzialno\u015b\u0107 osoba wykonuj\u0105ce zaw\u00f3d medyczny jest zaostrzona, odpowiada ona niezale\u017cnie od swej winy za sam fakt wyrz\u0105dzenia szkody poprzez niewykonanie lub nienale\u017cyte wykonanie zobowi\u0105zania. Odpowiedzialno\u015b\u0107 deliktowa mo\u017ce by\u0107 oparta na zasadzie winy, na zasadzie ryzyka lub na zasadach s\u0142uszno\u015bci (na podstawie zasad wsp\u00f3\u0142\u017cycia spo\u0142ecznego).<\/p>\n Dla powstania odpowiedzialno\u015bci cywilnej musz\u0105 by\u0107 spe\u0142nione jej przes\u0142anki:1. zdarzenie wyrz\u0105dzaj\u0105ce szkod\u0119, za kt\u00f3re prawo czyni d\u0142u\u017cnika odpowiedzialnym (niewykonanie lub nienale\u017cyte wykonanie zobowi\u0105zania albo czyn niedozwolony),2. szkoda maj\u0105ca charakter maj\u0105tkowy (na osobie lub na mieniu) lub niemaj\u0105tkowa (doznana krzywda),3. zwi\u0105zek przyczynowy pomi\u0119dzy tym zaradzeniem a szkod\u0105.<\/p>\n 1.1.Wina osoby wykonuj\u0105ce zaw\u00f3d medyczny<\/strong><\/p>\n Najcz\u0119stszymi przypadkami odpowiedzialno\u015bci osoby wykonuj\u0105cej zaw\u00f3d medyczny wobec pacjenta, s\u0105 roszczenia oparte na art.415 k.c.: \u201dKto z winy swej wyrz\u0105dzi\u0142 drugiemu szkod\u0119, obowi\u0105zany jest do jej naprawienia\u201d. Poj\u0119cie winy sk\u0142ada si\u0119 z dw\u00f3ch element\u00f3w, kt\u00f3re musz\u0105 wyst\u0105pi\u0107 \u0142\u0105cznie \u2013 obiektywny i subiektywny.<\/p>\n Element obiektywny to szeroko ujmowana bezprawno\u015b\u0107 zachowania si\u0119 sprawcy szkody. Tym samym obiektywny element winy wype\u0142nia ka\u017cde zachowanie si\u0119 osoby wykonuj\u0105ce zaw\u00f3d medyczny niezgodne z przepisami prawa (w tym okre\u015blaj\u0105cymi zasady wykonywania danego zawodu medycznego i prawa pacjenta), zasadami wsp\u00f3\u0142\u017cycia spo\u0142ecznego, zasadami etyki zawodowej b\u0105d\u017a z obowi\u0105zkiem ostro\u017cno\u015bci jak\u0105 ka\u017cdy cz\u0142owiek w spo\u0142ecze\u0144stwie powinien przestrzega\u0107, aby drugiemu szkody nie wyrz\u0105dzi\u0107. W ostatnim przypadku w stosunku do osoby wykonuj\u0105cej zaw\u00f3d medyczny, chodzi w szczeg\u00f3lno\u015bci o zachowania niezgodne z regu\u0142ami wynikaj\u0105cymi z zasad aktualnej wiedzy medycznej. Post\u0119powanie osoby wykonuj\u0105cej zaw\u00f3d medyczny b\u0119dzie bezprawne, gdy bez uzasadnienia przewidywanego przez ustawodawc\u0119 \u0142amie ona tajemnic\u0119 zawodow\u0105, gdy bezpodstawnie odmawia udzielania \u015bwiadczenia zdrowotnego b\u0105d\u017a odst\u0119puje od jego wykonania, gdy wkracza w sfer\u0119 nietykalno\u015bci pacjenta bez jego zgody lub wbrew jego woli (przy braku ustawowego upowa\u017cnienia). Przy istnieniu stosunku umownego pomi\u0119dzy pacjentem a osob\u0105 wykonuj\u0105ce zaw\u00f3d medyczny obiektywny element tkwi ju\u017c w samym niewykonaniu lub nienale\u017cytym wykonaniu zobowi\u0105zania. Og\u00f3lnie mo\u017cna stwierdzi\u0107, ze obiektywnym element winy b\u0119dzie uchybienie przez osob\u0119 wykonuj\u0105c\u0105 zaw\u00f3d medyczny jej obowi\u0105zk\u00f3w zawodowych, kt\u00f3re nale\u017cy traktowa\u0107 szeroko, jako takie, kt\u00f3re wynikaj\u0105 z przepis\u00f3w okre\u015blaj\u0105cych status zawodowy, kodeks\u00f3w etycznych i kt\u00f3re zosta\u0142y zastrze\u017cone w umowie zawartej z pacjentem.<\/p>\n Element subiektywny winy jest to tzw. \u201eprzypisywalno\u015b\u0107\u201d, \u201ezdolno\u015b\u0107 poczytania\u201d, \u201emo\u017cliwo\u015b\u0107 przypisania\u201d sprawcy ujemnej oceny jego zachowania si\u0119. Element subiektywny winy odwo\u0142uje si\u0119 do prze\u017cy\u0107 psychicznych osoby, \u0142\u0105cz\u0105c win\u0119 z mo\u017cliwo\u015bci\u0105 postawienia sprawcy zarzutu podj\u0119cia niew\u0142a\u015bciwej decyzji, a w konsekwencji nagannego zachowania si\u0119 (dzia\u0142ania lub zaniechania) w konkretnej sytuacji. W doktrynie prawa rozr\u00f3\u017cnia si\u0119: win\u0119 dotycz\u0105c\u0105 techniki medycznej (niewiedza, nieostro\u017cno\u015b\u0107 w post\u0119powaniu, niedbalstwo, niezr\u0119czno\u015b\u0107, nieuwaga) oraz win\u0119 nie dotycz\u0105c\u0105 techniki medycznej (np. brak koniecznego nadzoru, odmowa udzielanie pomocy, niedoinformowania pacjenta o sposobie post\u0119powania i ryzyku z tym zwi\u0105zanym, dokonaniu transfuzji krwi nieodpowiedniej grupy itp.)[2]. Sformu\u0142owanie takiego zarzutu wymaga jednak po stronie sprawy szkody odpowiednich kwalifikacji psychicznych. Wadliwo\u015b\u0107 podejmowania decyzji i zachowania przypisa\u0107 mo\u017cna tylko osobie wykonuj\u0105ce zaw\u00f3d medyczny, kt\u00f3ra mia\u0142a mo\u017cliwo\u015b\u0107 oceny swego post\u0119powania, a wiec gdy mog\u0142a ona dzia\u0142a\u0107 z dostatecznym rozeznaniem. Stawiaj\u0105c sprawcy szkody zarzut zawinionego zachowania (dzia\u0142ania lub zaniechania), nie wystarczy wykaza\u0107, \u017ce nie przestrzega\u0142a kryteri\u00f3w wymaganej staranno\u015bci. Konieczne jest jeszcze uwzgl\u0119dnienie jego stanu \u015bwiadomo\u015bci, woli i przewidywania skutk\u00f3w post\u0119powania. Dopiero zestawienie tych element\u00f3w pozwoli rozstrzygn\u0105\u0107 o winie konkretnej osoby wykonuj\u0105cej zaw\u00f3d medyczny.<\/p>\n Wina jako przes\u0142anka subiektywna mo\u017ce wyst\u0105pi\u0107 w dw\u00f3ch postaciach: winy umy\u015blnej (w zamiarze bezpo\u015brednim lub w zamiarze ewentualnym) oraz winy nieumy\u015blnej (lekkomy\u015blno\u015b\u0107 i niedbalstwo). Mo\u017cna bez ryzyka pope\u0142nienia b\u0142\u0119du powiedzie\u0107, i\u017c przypadki winy umy\u015blnej osoby wykonuj\u0105ce zaw\u00f3d medyczny pojawiaj\u0105 si\u0119 niezwykle rzadko. Natomiast przypadki, kiedy osobie wykonuj\u0105ce zaw\u00f3d medyczny mo\u017cna przypisa\u0107 win\u0119 nieumy\u015bln\u0105 w postaci niedbalstwa s\u0105 cz\u0119ste i sprowadzaj\u0105 si\u0119 do sytuacji, w kt\u00f3rych osobie wykonuj\u0105ce zaw\u00f3d medyczny postawi\u0107 mo\u017cna zarzut niezachowania nale\u017cytej staranno\u015bci w przeprowadzeniu czynno\u015bci medycznych. W praktyce mo\u017cliwo\u015b\u0107 postawienia zarzutu niew\u0142a\u015bciwego post\u0119powania kszta\u0142tuje si\u0119 r\u00f3\u017cnorodnie. Odnosi si\u0119 przede wszystkim do pewnego modelu staranno\u015bci w\u0142a\u015bciwego dla stosunk\u00f3w danego rodzaju (art.355 \u00a7 1 kc). Miernik staranno\u015bci s\u0142u\u017c\u0105cy do oceny zachowania si\u0119 sprawcy szkody ma charakter abstrakcyjny (niezale\u017cny od cech osobistych i przymiot\u00f3w sprawcy), poniewa\u017c budowany jest on jako wzorzec powinnego, w\u0142a\u015bciwego post\u0119powania osoby wykonuj\u0105ce zaw\u00f3d medyczny , kt\u00f3ra znajdzie si\u0119 w okre\u015blonej sytuacji. Wzorzec \u201edobrego fachowca\u201d jest elastyczny w zale\u017cno\u015bci od tego, czy chodzi o pocz\u0105tkuj\u0105cego lekarza, piel\u0119gniark\u0119, po\u0142o\u017cn\u0105 og\u00f3ln\u0105, czy o specjalist\u0119, czy chodzi o ocen\u0119 post\u0119powania os\u00f3b wykonuj\u0105cych zaw\u00f3d w nowoczesnej klinice czy w szpitalu nieklinicznym. Pewne minimum wiedzy i staranno\u015bci osoby wykonuj\u0105ce zaw\u00f3d medyczny istnieje jednak bez wzgl\u0119du ma miejsce wykonywania zawodu medycznego. Wzorzec jest r\u00f3wnie\u017c zale\u017cny od stanu wiedzy, jest zmienny wraz z post\u0119pem nauk medycznych. W zakresie odpowiedzialno\u015bci kontraktowej, wysokie kwalifikacje zawodowe mog\u0105 prowadzi\u0107 do zastosowania bardziej rygorystycznego wzorca staranno\u015bci.<\/p>\n Pacjent, kt\u00f3ry wyst\u0119puje z pow\u00f3dztwem odszkodowawczym, musi udowodni\u0107 podstawy swojego roszczenia, w tym tak\u017ce win\u0119 osoby wykonuj\u0105ce zaw\u00f3d medyczny[3]. Na osobie wykonuj\u0105ce zaw\u00f3d medyczny nie ci\u0105\u017cy domniemanie winy, natomiast zobowi\u0105zana jest ona do do\u0142o\u017cenia nale\u017cytej staranno\u015bci w procesie udzielania \u015bwiadcze\u0144 zdrowotnych, kt\u00f3rej brak musi pozywaj\u0105cy udowodni\u0107. Osoba wykonuj\u0105ce zaw\u00f3d medyczny powinna z kolei wykaza\u0107, \u017ce nale\u017cycie wype\u0142nia\u0142a swoje obowi\u0105zki i dzia\u0142a\u0142a zgodnie z zasadami wiedzy medycznej. Rzecz\u0105 pozywaj\u0105cego jest natomiast dow\u00f3d przeciwny.<\/p>\n Przedmiotem dowodu s\u0105, zgodnie z art.227 k.c. fakty maj\u0105ce dla rozstrzygni\u0119cia sprawy istotne znaczenie. W tocz\u0105cej si\u0119 sprawie szczeg\u00f3lne znaczenie ma wnikliwe post\u0119powanie dowodowe i wszechstronne rozwa\u017cenie przez s\u0105d zebranego materia\u0142u dowodowego. Istotnym dowodem jest dokumentacja medyczna pacjenta, w tym dokumentacja prowadzona przez szpital, przychodni\u0119, osoby w nich zatrudnione czy lekarza, piel\u0119gniark\u0119 po\u0142o\u017cn\u0105 wykonuj\u0105cych zaw\u00f3d w ramach w\u0142asnej praktyki zawodowej. Zgodnie ze stanowiskiem SN ewentualne braki, nie daj\u0105ce si\u0119 usun\u0105\u0107 w dokumentacji medycznej pacjenta nie mog\u0105 by\u0107 wykorzystywane w procesie na niekorzy\u015b\u0107 pacjenta[4]. Co do zasady to do stron nale\u017cy wykazywanie dowod\u00f3w, jednak r\u00f3wnie\u017c s\u0105d mo\u017ce dopu\u015bci\u0107 dow\u00f3d nie wskazany przez strony (art.232 k.pc). Cz\u0119sto wa\u017cnym dowodem b\u0119dzie opinia bieg\u0142ych, poniewa\u017c bieg\u0142y mo\u017ce pom\u00f3c s\u0105dowi w\u0142a\u015bciwie oceni\u0107 post\u0119powanie os\u00f3b wykonuj\u0105cych zaw\u00f3d medyczny w zakresie wykonywanych czynno\u015bci medycznych. Dla unikni\u0119cia ewentualnych podejrze\u0144 co do stronniczo\u015bci bieg\u0142ych powinni by\u0107 oni powo\u0142ywani z innego terenu ani\u017celi teren dzia\u0142alno\u015bci zawodowej os\u00f3b wykonuj\u0105cych zaw\u00f3d medyczny, kt\u00f3ra spowodowa\u0142a szkod\u0119[5]. S\u0105d mo\u017ce korzysta\u0107 ze wszelkich dowod\u00f3w, zar\u00f3wno bezpo\u015brednich i absolutnie pewnych, a tak\u017ce z dowod\u00f3w po\u015brednich o du\u017cym stopniu prawdopodobie\u0144stwa, mo\u017ce uzna\u0107 za ustalone fakty maj\u0105ce istotne znaczenie dla rozstrzygni\u0119cia sprawy, je\u017celi wnioski takie mo\u017cna wyprowadzi\u0107 z innych ustalonych fakt\u00f3w (art.231 kpc), co oznacza \u017ce mo\u017ce przyj\u0105\u0107 win\u0119 osoby wykonuj\u0105cej zaw\u00f3d medyczny w oparciu o domniemanie faktyczne w braku dowodu przeciwnego.<\/p>\n 1.2. Szkoda<\/strong><\/p>\n Szkoda jest podstawow\u0105 przes\u0142ank\u0105 odpowiedzialno\u015bci cywilnej (odszkodowawczej). Brak jest ustawowej definicji szkody, natomiast w doktrynie prawa najog\u00f3lniej okre\u015blenie to odnosi si\u0119 do wszelkich uszczerbk\u00f3w w dobrach lub interesach prawnie chronionych, kt\u00f3rych dozna\u0142 poszkodowany[6]. Rozr\u00f3\u017cnia si\u0119 dwa rodzaje szk\u00f3d:<\/p>\n Szkoda mo\u017ce by\u0107 wyrz\u0105dzona pacjentowi lub w wyniku jego \u015bmierci osobom po\u015brednio poszkodowanym ( osobom bliskim) oraz dziecku jeszcze nienarodzonemu (nasciturusowi).Szkod\u0105 maj\u0105tkow\u0105 mo\u017ce by\u0107 uszkodzenie cia\u0142a lub rozstr\u00f3j zdrowia, starty wynik\u0142e z ca\u0142kowitej lub cz\u0119\u015bciowej utraty zdolno\u015bci do pracy zarobkowej, ze zwi\u0119kszenia si\u0119 potrzeb poszkodowanego lub zmniejszenia jego widok\u00f3w powodzenia w przysz\u0142o\u015bci, koszty potrzebnych \u015bwiadcze\u0144 zdrowotnych i inne uzasadnione wydatki, koszty przekwalifikowania zawodowego, utrata dochod\u00f3w, kt\u00f3re na skutek uszkodzenia cia\u0142a lub rozstroju zdrowia poszkodowany m\u00f3g\u0142by osi\u0105gn\u0105\u0107. W razie \u015bmierci poszkodowanego szkod\u0105 s\u0105 straty, kt\u00f3re wskutek tego ponosz\u0105 osoby bliskie, jak koszty pogrzebu, uszczerbek maj\u0105tkowy wynik\u0142y z utraty \u015brodk\u00f3w utrzymania, pogorszenia si\u0119 sytuacji \u017cyciowej. Zgodnie z tre\u015bci\u0105 art.361 \u00a7 2 kc. s\u0105 dwa rodzaje szkody maj\u0105tkowej: strata ( damnum emergens), polega na zmniejszeniu maj\u0105tku poszkodowanego wskutek zdarzenia, z kt\u00f3rym zwi\u0105zana jest czyja\u015b odpowiedzialno\u015b\u0107 oraz utracone korzy\u015bci (lucrum cessans) co oznacza, ze maj\u0105tek poszkodowanego nie wzr\u00f3s\u0142 tak, jakby to si\u0119 sta\u0142o, gdyby nie nast\u0105pi\u0142o zdarzenie, z kt\u00f3rym z\u0142\u0105czona jest czyja\u015b odpowiedzialno\u015b\u0107 (zdarzenie sprawcze).<\/p>\n Szkoda niemajatkowa, inaczej krzywda, zwykle wi\u0105\u017ce si\u0119 ze szkod\u0105 maj\u0105tkow\u0105 na osobie, mo\u017ce jednak mie\u0107 miejsce nawet tam, gdzie nie ma szkody maj\u0105tkowej. Krzywd\u0105 b\u0119d\u0105 cierpienia fizyczne i psychiczne powsta\u0142e na wskutek wadliwie przeprowadzonej czynno\u015bci w ramach wykonywania zawodu lekarza, piel\u0119gniarki, po\u0142o\u017cnej, jak r\u00f3wnie\u017c nawet przy prawid\u0142owo wykonanej czynno\u015bci, ale bez zgody pacjenta.<\/p>\n Ustalenie rozmiaru szkody mo\u017ce nast\u0105pi\u0107 na podstawie dw\u00f3ch podstawowych metod. Pierwsza obiektywna, polega na ustaleniu wysoko\u015bci szkody w odniesieniu do konkretnego dobra. Druga dyferencyjna, polega na por\u00f3wnaniu aktualnego stanu maj\u0105tkowego poszkodowanego z hipotetycznym stanem jego maj\u0105tku, jaki istnia\u0142by, gdyby nie nast\u0105pi\u0142o zdarzenie szkodz\u0105ce. Nale\u017cy przy tym uwzgl\u0119dni\u0107 samoistny rozw\u00f3j choroby pacjenta wp\u0142ywaj\u0105cy na pogorszenie jego stanu zdrowia, a tak\u017ce szkod\u0119 przysz\u0142\u0105, b\u0119d\u0105c\u0105 wynikiem wadliwego post\u0119powania lekarza, piel\u0119gniarki, po\u0142o\u017cnej. W razie mo\u017cliwo\u015bci wyst\u0105pienia innych szk\u00f3d ni\u017c istniej\u0105ce w chwili orzekania poszkodowany mo\u017ce \u017c\u0105da\u0107 ustalenia odpowiedzialno\u015bci lekarza, piel\u0119gniarki, po\u0142o\u017cnej (podmiotu leczniczego) za szkody, kt\u00f3re mog\u0105 si\u0119 ujawni\u0107 w przysz\u0142o\u015bci.<\/p>\n 1.3. Zwi\u0105zek przyczynowy<\/strong><\/p>\n Zgodnie z art.361\u00a7 1 kc zobowi\u0105zany do odszkodowania, w rozwa\u017canym przypadku osoby wykonuj\u0105ce zaw\u00f3d medyczny, ponosi odpowiedzialno\u015b\u0107 tylko za normalne nast\u0119pstwa dzia\u0142ania lub zaniechania, z kt\u00f3rego szkoda wynik\u0142a. Przepis ten wyra\u017ca zasad\u0119 przyczynowo\u015bci, ograniczonej jednak do przypadk\u00f3w normalnych, adekwatnego zwi\u0105zku przyczynowego (normalnego nast\u0119pstwa). Dla teorii adekwatnego zwi\u0105zku przyczynowego charakterystyczne jest to, \u017ce w\u015br\u00f3d wszelkich warunk\u00f3w nast\u0105pienia szkody przypisuje ona prawna donios\u0142o\u015b\u0107 tylko tym, kt\u00f3re zwi\u0119kszaj\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 (prawdopodobie\u0144stwo) nast\u0105pienia badanego skutku. Pozwala to na uznanie prawnej donios\u0142o\u015bci tych skutk\u00f3w, kt\u00f3re s\u0105 dla badanego zdarzeniem zwyk\u0142ym (typowe, normalne), a na odrzucenie takich, kt\u00f3re oceniamy jako niezwyk\u0142e, nietypowe, nienormalne. Dla uznania typowo\u015bci skutku badanego zdarzenia nie ma wp\u0142ywu okoliczno\u015b\u0107 przewidywalno\u015bci nast\u0119pstwa przez sprawc\u0119 szkody, czy te\u017c jej przewidywalno\u015bci mo\u017cliwej dla przeci\u0119tnego uczestnika zdarzenia, albowiem przewidywalno\u015b\u0107 nie jest kategori\u0105 zwi\u0105zku przyczynowego, tylko winy[7].<\/p>\n Niew\u0105tpliwie ustalenie istnienia mi\u0119dzy badanymi zjawiskami normalnego zwi\u0105zku przyczynowego jest zabiegiem z\u0142o\u017conym. Przyjmuj\u0105c, \u017ce konstrukcja zwi\u0105zku przyczynowego jest odzwierciedleniem otaczaj\u0105cej nas rzeczywisto\u015bci, wyra\u017caj\u0105cej si\u0119 w powi\u0105zaniach kauzalnych mi\u0119dzy r\u00f3\u017cnorodnymi zjawiskami, nale\u017cy przede wszystkim ustali\u0107 te powi\u0105zania przyczynowe, kt\u00f3re \u0142\u0105cz\u0105 w uj\u0119ciu og\u00f3lnym badane zjawiska szkod\u0119 oraz zdarzenie, kt\u00f3rych jest wynikiem. Zabieg ten stanowi przejaw odtwarzania rzeczywisto\u015bci, oparty jest w praktyce na wiedzy i do\u015bwiadczeniu \u017cyciowym s\u0119dziego lub dowodzie z opinii bieg\u0142ego.<\/p>\n Adekwatny zwi\u0105zek przyczynowy mi\u0119dzy zachowaniem si\u0119 osoby wykonuj\u0105ce zaw\u00f3d medyczny a szkod\u0105 mo\u017ce by\u0107 bezpo\u015bredni, mo\u017ce by\u0107 r\u00f3wnie\u017c po\u015bredni. Jest zatem rzecz\u0105 oboj\u0119tn\u0105, czy przyczyna jest dalsza czy bli\u017csza, byleby tylko skutek pozostawa\u0142 jeszcze w granicach \u201enormalno\u015bci\u201d. Ustalenie zwi\u0105zku przyczynowego mi\u0119dzy win\u0105 osoby wykonuj\u0105ce zaw\u00f3d medyczny a powsta\u0142\u0105 szkod\u0105 albo ocena konkretnego przypadku, czy zachodzi normalny zwi\u0105zek przyczynowy mi\u0119dzy win\u0105 a szkod\u0105 w procesach medycznych cz\u0119sto b\u0119dzie bardzo trudne. W procesach medycznych cz\u0119sto nie jest mo\u017cliwe ustalenie pewnego zwi\u0105zku przyczynowego, gdy\u017c w \u015bwietle aktualnej wiedzy medycznej w wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w mo\u017cna m\u00f3wi\u0107 tylko o prawdopodobie\u0144stwie wysokiego stopnia, a rzadko o pewno\u015bci czy wy\u0142\u0105czno\u015bci przyczyny. Dlatego w orzecznictwie SN przyj\u0119to jako utrwalon\u0105 zasad\u0119, \u017ce do powstania zwi\u0105zku przyczynowego wystarczy jego uprawdopodobnienie w znacznym stopniu[8]. Natomiast dow\u00f3d, ze jakie\u015b inne przyczyny, ni\u017c niedbalstwo osoby wykonuj\u0105cej zaw\u00f3d medyczny, mog\u0142y, lecz nie musia\u0142y spowodowa\u0107 pacjentowi szkody, nie zwalnia osoby wykonuj\u0105cej zaw\u00f3d medyczny od odpowiedzialno\u015bci. Ani wielo\u015b\u0107 przyczyn, ani zwi\u0119kszone ryzyko dzia\u0142ania medycznego lekarza, piel\u0119gniarki, po\u0142oznej (np. z uwagi na stan zdrowia pacjenta) nie wy\u0142\u0105cza odpowiedzialno\u015bci osoby wykonuj\u0105ce zaw\u00f3d medyczny, je\u015bli przynajmniej jedn\u0105 z przyczyn by\u0142o jej niedbalstwo[9]<\/p>\n 1.4. Odszkodowanie<\/strong><\/p>\n Naprawienie szkody wyrz\u0105dzonej pacjentowi (lub osobom po\u015brednio poszkodowanym na skutek jego \u015bmierci) nast\u0119puj\u0119 poprzez zap\u0142at\u0119 odpowiedniej sumy pieni\u0119\u017cnej, co do zasady okre\u015blonej przez s\u0105d w wyroku. Odszkodowanie jako wynagrodzenie za poniesion\u0105 przez pacjenta szkod\u0119, mo\u017ce przybra\u0107 form\u0119:<\/p>\n W razie \u015bmierci pacjenta roszczenia odszkodowawcze przys\u0142uguj\u0105 osobom, kt\u00f3re ponios\u0142y koszty leczenia i pogrzebu (art.446 \u00a7 1 k.c.) oraz osobom bliskim, przy czym roszczenia tych os\u00f3b maj\u0105 charakter samodzielny i zwi\u0105zany generalnie z pogorszeniem si\u0119 wobec \u015bmierci pacjenta ich sytuacji \u017cyciowej. Lekarz, piel\u0119gniarka, po\u0142o\u017cna mo\u017ce by\u0107 zobowi\u0105zana do \u015bwiadczenia:<\/p>\n 1.5. Przyczynienie si\u0119 poszkodowanego<\/strong><\/p>\n Zgodnie z art.362 k.c. obowi\u0105zek naprawienia szkody ulegnie odpowiedniemu zmniejszeniu stosowanie do okoliczno\u015bci, je\u017celi poszkodowany przyczyni\u0142 si\u0119 do powstania lub zwi\u0119kszenia szkody. W takich okoliczno\u015bciach obowi\u0105zek naprawienia szkody odpowiednio si\u0119 zmniejsza stosowanie do okoliczno\u015bci, a zw\u0142aszcza winy obu stron. Przy ocenie winy poszkodowanego nale\u017cy por\u00f3wna\u0107 zachowanie si\u0119 poszkodowanego z pewnym wzorcem post\u0119powania i ustali\u0107, jak w danych okoliczno\u015bciach post\u0105pi\u0142by cz\u0142owiek rozwa\u017cny. Warto podkre\u015bli\u0107, i\u017c miarkowanie jest uprawnieniem s\u0105du, a nie jego bezwzgl\u0119dnym obowi\u0105zkiem, nawet w przypadku ustalenia ewidentnego przyczynienie si\u0119 poszkodowanego. Nie mniej postuluje si\u0119, aby w praktyce s\u0105dowej odst\u0105pienie od miarkowania stanowi\u0142o wyj\u0105tek, w szczeg\u00f3lnie uzasadnionych przypadkach, a nie regu\u0142\u0119[11].<\/p>\n 1.6. Przedawnienie roszcze\u0144<\/strong><\/p>\n Z zastrze\u017ceniem wyj\u0105tk\u00f3w przewidzianych w ustawie cywilnoprawne roszczenia maj\u0105tkowe ul\u0119gaj\u0105 przedawnieniu (art.117 i n.k.c.). Woli zainteresowanego (pozwanego lekarza, pozwanej piel\u0119gniarki, po\u0142o\u017cnej (podmiotu leczniczego)) pozostawiona jest mo\u017cliwo\u015b\u0107 skorzystania z zarzutu przedawnienia. Roszczenie przedawnione nie wygasaj\u0105, istnieje ono w postaci tzw. roszczenia niezupe\u0142nego, nie mo\u017cna jednak go skutecznie dochodzi\u0107 i egzekwowa\u0107, je\u017celi zobowi\u0105zany (pozwana osoba wykonuj\u0105ca zaw\u00f3d medyczny) skorzysta z zarzutu przedawnienia. Skorzystanie z tego zarzutu polega na podniesieniu go w procesie. S\u0105d nie uwzgl\u0119dnia przedawnienia z urz\u0119du co oznacza, \u017ce skorzystanie z tego zarzutu wymaga woli i dzia\u0142ania pozwanej osoby wykonuj\u0105cej zaw\u00f3d medyczny[12].<\/p>\n Zasad\u0105 jest, \u017ce roszczenie o naprawienie szkody (zar\u00f3wno szkody maj\u0105tkowej, jak i niemaj\u0105tkowej) wyrz\u0105dzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z up\u0142ywem trzech lat od dnia, w kt\u00f3rym pacjent dowiedzia\u0142 si\u0119 o szkodzie i (koniunkcja) osobie obowi\u0105zanej do jej naprawienia. Ta koniunkcja ma szczeg\u00f3lne znaczenie, gdy pacjent korzysta\u0142 z us\u0142ug medycznych \u015bwiadczonych przez r\u00f3\u017cne osoby i trudno stwierdzi\u0107, kt\u00f3ra wyrz\u0105dzi\u0142a szkod\u0119. W ka\u017cdym wypadku roszczenie przedawnia si\u0119 z up\u0142ywem lat dziesi\u0119ciu od dnia, w kt\u00f3rym nast\u0105pi\u0142o zdarzenie wyrz\u0105dzaj\u0105ce szkod\u0119. Je\u017celi zachowanie osoby wykonuj\u0105cej zaw\u00f3d medyczny wyrz\u0105dzaj\u0105cej szkod\u0119 nosi\u0142o znamiona przest\u0119pstwa, roszczenia przedawnia si\u0119 z up\u0142ywem lat dziesi\u0119ciu od dnia zdarzenia wyrz\u0105dzaj\u0105cego szkod\u0119. Przest\u0119pstwo musi by\u0107 stwierdzone wyrokiem s\u0105du karnego.<\/p>\n Je\u017celi pacjenta \u0142\u0105czy\u0142a z osob\u0105 wykonuj\u0105c\u0105 zaw\u00f3d medyczny umowa cywilnoprawna, przedawnienie nast\u0119puje po dziesi\u0119ciu latach od niewykonania lub nienale\u017cytego wykonania tej umowy.Termin os\u00f3b po\u015brednio poszkodowanych biegnie od chwili dowiedzenia si\u0119 o utracie osoby bliskiej (art.446 \u00a7 2 k.c.) b\u0105d\u017a o znacznym pogorszeniu ich sytuacji \u017cyciowej (art. 446 \u00a7 3 k.c.) i o osobie obowi\u0105zanej do naprawienia tej szkody.<\/p>\n 2. Odpowiedzialno\u015b\u0107 karna<\/strong><\/p>\n Odpowiedzialno\u015bci karnej podlega ten, kto dopu\u015bci\u0142 si\u0119 pope\u0142nienia przest\u0119pstwa. Przest\u0119pstwem jest czyn cz\u0142owieka zabroniony przez ustaw\u0119 obowi\u0105zuj\u0105c\u0105 w czasie jego pope\u0142nienia, kt\u00f3ry jest czynem zawinionym i kt\u00f3rego spo\u0142eczna szkodliwo\u015b\u0107 czynu jest wy\u017csza ni\u017c znikoma. W doktrynie prawa podkre\u015bla si\u0119 \u017ce, wsp\u00f3\u0142czesne prawo karne nie zna typ\u00f3w przest\u0119pstw, kt\u00f3re mia\u0142yby specjalne zastosowanie w tzw. sprawach medycznych, dlatego znajduj\u0105 tu zastosowanie normy stosowane w szerszym zakresie[13] . W szczeg\u00f3lno\u015bci mo\u017cna wskaza\u0107 na nast\u0119puj\u0105ce przest\u0119pstwa: nieumy\u015blne spowodowanie \u015bmierci cz\u0142owieka (art.155 k.k.), nieumy\u015blne spowodowanie \u201eci\u0119\u017ckiego uszczerbku na zdrowiu w postaci: 1) pozbawienie cz\u0142owieka wzroku, s\u0142uchu, mowy, zdolno\u015bci do p\u0142odzenia, 2) innego ci\u0119\u017ckiego kalectwa, ci\u0119\u017ckiej choroby nieuleczalnej lub d\u0142ugotrwa\u0142ej, choroby realnie zagra\u017caj\u0105cej \u017cyciu, trwa\u0142ej choroby psychicznej, ca\u0142kowitej lub znacznej trwa\u0142ej niezdolno\u015bci do pracy w zawodzie lub trwa\u0142ego, istotnego zeszpecenia lub zniekszta\u0142cenia cia\u0142a (art.156 \u00a7 k.k.), 3) nieumy\u015blne spowodowanie naruszenia czynno\u015bci narz\u0105du cia\u0142a lub rozstroju zdrowia innego, ni\u017c okre\u015blone w art.156 (art.157 \u00a7 3 k.k.), 4) nieumy\u015blne nara\u017cenie cz\u0142owieka na bezpo\u015brednie niebezpiecze\u0144stwo utraty \u017cycia albo ci\u0119\u017ckiego uszczerbku na zdrowiu (art.160 \u00a7 3 k.k.), 5) nieudzielnie pomocy osobie znajduj\u0105cej si\u0119 w po\u0142o\u017ceniu gro\u017c\u0105cym bezpo\u015brednim niebezpiecze\u0144stwem utraty \u017cycia albo ci\u0119\u017ckiego uszczerbku na zdrowiu (art.162 \u00a7 1 k.k.), 6) wykonanie zabiegu leczniczego bez zgody pacjenta (art.192 \u00a7 1 k.k.).<\/p>\n Nieudzielanie pomocy pacjentowi mo\u017ce stanowi\u0107 przest\u0119pstwo wy\u0142\u0105cznie w przypadkach, gdy osoba wykonuj\u0105ca zaw\u00f3d medyczny mia\u0142a obowi\u0105zek jego udzielenia. Okoliczno\u015bci\u0105 o fundamentalnym znaczeniu dla ustalenia podstaw ewentualnej odpowiedzialno\u015bci osoby wykonuj\u0105cej zaw\u00f3d medyczny za nieudzielanie \u015bwiadczenia zdrowotnego jest stwierdzenie, czy w konkretnym przypadku osoba wykonuj\u0105ca zaw\u00f3d medyczny by\u0142a, czy te\u017c nie by\u0142a tzw. gwarantem bezpiecze\u0144stwa osoby zagro\u017conej w zakresie jej zdrowia i \u017cycia.<\/p>\n Osoba wykonuj\u0105ca zaw\u00f3d medyczny jest takim gwarantem jedynie wtedy, gdy konkretna osoba w stosunku do konkretnego pacjenta znajduje si\u0119 w szczeg\u00f3lnej relacji prawnej polegaj\u0105cej na tym, i\u017c w zwi\u0105zku z wykonywanym zawodem medycznym w ramach zatrudnienia pracowniczego lub niepracowniczego w podmiocie leczniczym lub te\u017c w ramach cywilnoprawnej umowy z pacjentem jest ona zobowi\u0105zana do \u015bwiadczenia us\u0142ug zdrowotnych pacjentom tego podmiotu leczniczego w ramach i zakresie wyznaczonym mu przez kierownictwo tego zak\u0142adu. W takich wi\u0119c ramach i w takim zakresie staje si\u0119 ona wobec tych pacjent\u00f3w gwarantem, na kt\u00f3rej ci\u0105\u017cy szczeg\u00f3lny obowi\u0105zek prawny zapobiegania niekorzystnym skutkom zdrowotnym. Gdy taka relacja mi\u0119dzy osob\u0105 wykonuj\u0105c\u0105 zaw\u00f3d medyczny a pacjentem nie zachodzi, nie staje si\u0119 ona gwarantem nienast\u0105pienia tych skutk\u00f3w, jej odpowiedzialno\u015b\u0107 karna za\u015b mo\u017ce mie\u0107 jedynie podstaw\u0119 w art.162 k.k. i pozostawa\u0107 w przedmiotowych ramach przeze\u0144 zakre\u015blonych.<\/p>\n Reasumuj\u0105c, zgodnie z art.2 k.k. odpowiedzialno\u015bci karnej za przest\u0119pstwo skutkowe podlega ten tylko, na kim ci\u0105\u017cy\u0142 prawny, szczeg\u00f3lny obowi\u0105zek zapobiegania skutkom. Podstawowe znaczenie wiec ma tu precyzyjne okre\u015blenie prawnych \u017ar\u00f3de\u0142 takiego obowi\u0105zku, gdy\u017c od tego zale\u017cy prawnokarna odpowiedzialno\u015b\u0107 piel\u0119gniarki.<\/p>\n 3. Odpowiedzialno\u015b\u0107 zawodowa<\/strong><\/p>\n Odpowiedzialno\u015b\u0107 zawodowa jest to odpowiedzialno\u015b\u0107 prawna w tym sensie, \u017ce jej zasady szczeg\u00f3\u0142owo okre\u015bla obowi\u0105zuj\u0105ce prawo. Odpowiedzialno\u015b\u0107 ta nie jest ponoszona przed s\u0105dami powszechnymi lub organami administracyjnymi pa\u0144stwa, lecz przepisy prawa upowa\u017cniaj\u0105 do jej sprawowania specjalnie do tego powo\u0142ane organy samorz\u0105dowe w postaci rzecznik\u00f3w odpowiedzialno\u015bci zawodowej oraz s\u0105d powo\u0142any w ramach samorz\u0105du lekarzy i lekarzy dentyst\u00f3w, piel\u0119gniarek i po\u0142o\u017cnych, diagnost\u00f3w laboratoryjnych, aptekarzy. Odpowiedzialno\u015bci zawodowej podlegaj\u0105 cz\u0142onkowie samorz\u0105du, a ponadto tak\u017ce obywatele pa\u0144stw cz\u0142onkowskich Unii Europejskiej wykonuj\u0105cy czasowo i okazjonalnie zaw\u00f3d medyczny na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.<\/p>\n W odr\u00f3\u017cnieniu od odpowiedzialno\u015bci karnej, kt\u00f3rej podstaw\u0105 jest pope\u0142nienie czynu odpowiadaj\u0105cego opisowi zawartemu w ustawie kodeks karny, podstawa odpowiedzialno\u015bci zawodowej os\u00f3b wykonuj\u0105cych zawody medyczne zosta\u0142a bardzo og\u00f3lnie okre\u015blona, bez wskazywania konkretnych zachowa\u0144 kwalifikowanych jako przewinienia zawodowe.<\/p>\n Osoba wykonuj\u0105ca zaw\u00f3d medyczny ponosi odpowiedzialno\u015b\u0107 zawodow\u0105 za przewinienia zawodowe, kt\u00f3re stanowi\u0105 naruszenie przepis\u00f3w prawnych, oraz takie, kt\u00f3re s\u0105 naruszeniem zasad etyki zawodowej. A zatem dla poniesienie odpowiedzialno\u015bci zawodowej nie jest konieczne naruszenie przepisu obowi\u0105zuj\u0105cego prawa, wystarczaj\u0105ce jest naruszenie zasad etycznych. Warto tu przypomnie\u0107, \u017ce przepisy prawne reguluj\u0105ce wykonywanie zawod\u00f3w lekarz i lekarza dentysty, piel\u0119gniarki i po\u0142o\u017cnej, diagnosty laboratoryjnego i aptekarza znajduj\u0105 si\u0119 zar\u00f3wno w ustawach reguluj\u0105cych ich statusy zawodowe, jak i ustawie o dzia\u0142alno\u015bci leczniczej oraz innych ustawach szczeg\u00f3\u0142owych dotycz\u0105cych r\u00f3\u017cnych aspekt\u00f3w wykonywania zawod\u00f3w medycznych (np. ustawa o chorobach zaka\u017anych zaka\u017ceniach, ustawa o ochronie zdrowia psychicznego).<\/p>\n Zasadniczym \u017ar\u00f3d\u0142em zasad etycznych s\u0105: Kodeks Etyki Lekarskiej z dnia 2 stycznia 2004 r.; Kodeks Etyki Zawodowej Piel\u0119gniarki i Po\u0142o\u017cnej, za\u0142\u0105cznik do uchwa\u0142y nr 9 IV Krajowego Zjazdu Piel\u0119gniarek i Po\u0142o\u017cnych z dnia 9 grudnia 2003 r.; Kodeks Etyki Aptekarza Rzeczypospolitej Polskiej uchwalony na Nadzwyczajnym Krajowym Zje\u017adzie Aptekarzy w Lublinie w dniu 25 kwietnia 1993 r. Kodeks Etyki Diagnosty Laboratoryjnego, uchwa\u0142a nr 4\/2006 Nadzwyczajnego Krajowego Zjazdu Diagnost\u00f3w Laboratoryjnych, Warszawa, 13 stycznia 2006 r.<\/p>\n W przypadkach nieprzewidzianych w kodeksach etycznych, doszukiwa\u0107 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c regu\u0142 etycznych mo\u017cna w dobrych praktykach przyj\u0119tych przez \u015brodowisko medyczne. Post\u0119powanie w przedmiocie odpowiedzialno\u015bci zawodowej o ten sam czyn toczy si\u0119 niezale\u017cnie od post\u0119powania karnego w sprawie o przest\u0119pstwo, post\u0119powania w sprawie o wykroczenie lub post\u0119powania wszcz\u0119tego w jednostce organizacyjnej, w kt\u00f3rej przepisy szczeg\u00f3lne przewiduj\u0105 takie post\u0119powanie. Mo\u017ce jednak by\u0107 ono zawieszone do czasu uko\u0144czenia post\u0119powania karnego w sprawie o przest\u0119pstwo lub post\u0119powania w sprawie o wykroczenie.<\/p>\n Post\u0119powanie w przedmiocie odpowiedzialno\u015bci zawodowej lekarza, piel\u0119gniarki, po\u0142o\u017cnej obejmuje:Czynno\u015bci sprawdzaj\u0105ce, ich podjecie ma na celu zbadanie okoliczno\u015bci koniecznych do ustalenia, czy istniej\u0105 podstawy do wszcz\u0119cia post\u0119powania wyja\u015bniaj\u0105cego. W trakcie czynno\u015bci sprawdzaj\u0105cych nie przeprowadza si\u0119 dowodu z opinii bieg\u0142ego ani czynno\u015bci wymagaj\u0105cych spisania protoko\u0142u, z wyj\u0105tkiem przes\u0142uchania w charakterze \u015bwiadka osoby sk\u0142adaj\u0105cej skarg\u0119 na osob\u0119 wykonuj\u0105c\u0105 zaw\u00f3d medyczny.<\/p>\n Post\u0119powanie wyja\u015bniaj\u0105ce, jego celem jest ustalenie, czy zosta\u0142 pope\u0142niony czyn mog\u0105cy stanowi\u0107 przewinienie zawodowe, wyja\u015bnienie okoliczno\u015bci sprawy, a w przypadku stwierdzenia znamion przewinienia zawodowego \u2013 ustalenie osoby obwinionej oraz zebranie, zabezpieczenie i w niezb\u0119dnym zakresie utrwalenie dowod\u00f3w dla s\u0105du zawodowego.Post\u0119powanie przed s\u0105dem zawodowym, jego celem jest poci\u0105gniecie do odpowiedzialno\u015bci sprawcy przewinienia zawodowego oraz ujawnienia okoliczno\u015bci sprzyjaj\u0105cych pope\u0142nieniu przewinienia zawodowego, tak\u017ce zapobieganie im oraz umocnienie poszanowania praw i zasad wsp\u00f3\u0142\u017cycia spo\u0142ecznego.Post\u0119powanie wykonawcze, jego celem jest wykonanie orzecze\u0144 zapad\u0142ych w toku post\u0119powania przed s\u0105dem zawodowym.<\/p>\n Post\u0119powanie wyja\u015bniaj\u0105ce w przedmiocie odpowiedzialno\u015bci zawodowej prowadz\u0105 okr\u0119gowi rzecznicy odpowiedzialno\u015bci zawodowej oraz Naczelny Rzecznik. Rzecznik ma obowi\u0105zek wszcz\u0119cia takiego post\u0119powania, je\u017celi uzyska\u0142 wiarygodn\u0105 informacj\u0119 o przewinieniu z zakresie odpowiedzialno\u015bci zawodowej osoby wykonuj\u0105cej zaw\u00f3d medyczny. Informacja taka mo\u017ce pochodzi\u0107 m.in. od osoby pokrzywdzonej[14], innej piel\u0119gniarki, po\u0142o\u017cnej, lekarza, kierownika podmiotu leczniczego, czy jej \u017ar\u00f3d\u0142em mog\u0105 by\u0107 \u015brodki masowego przekazu.<\/p>\n Rzecznik odmawia wszcz\u0119cia post\u0119powania, je\u017celi zachodz\u0105 okoliczno\u015bci wy\u0142\u0105czaj\u0105ce post\u0119powanie m.in. czynu nie pope\u0142niono albo brak jest danych dostatecznie uzasadniaj\u0105cych podejrzenie jego pope\u0142nienia, czyn nie stanowi przewinienia zawodowego, osoba zmar\u0142a, szkodliwo\u015b\u0107 spo\u0142eczna czynu jest znikoma i w\u00f3wczas wydaje postanowienie o odmowie wszcz\u0119cia post\u0119powania wyja\u015bniaj\u0105cego.Rzecznik prowadz\u0105c post\u0119powanie ma obowi\u0105zek do zachowania obiektywizmu i szczeg\u00f3\u0142owego wyja\u015bnienia sprawy. W tym celu mo\u017ce przes\u0142uchiwa\u0107 pokrzywdzonego i inne osoby w charakterze \u015bwiadk\u00f3w, powo\u0142ywa\u0107 i przes\u0142uchiwa\u0107 bieg\u0142ych lub specjalist\u00f3w, jak r\u00f3wnie\u017c przeprowadza\u0107 inne dowody. W przypadkach niecierpi\u0105cych zw\u0142oki, w szczeg\u00f3lno\u015bci wtedy, gdy mog\u0142oby to spowodowa\u0107 zatarcie \u015blad\u00f3w lub dowod\u00f3w przewinienia zawodowego rzecznik mo\u017ce przes\u0142uchiwa\u0107 lekarza, piel\u0119gniark\u0119, po\u0142o\u017cn\u0105 w charakterze osoby obwinionej, przed wydaniem postanowienia o przedstawieniu zarzut\u00f3w, je\u017celi zachodz\u0105 warunki do sporz\u0105dzenia takiego postanowienia. Je\u017celi zebrany w post\u0119powaniu wyja\u015bniaj\u0105cym materia\u0142 dowodowy wskazuje na fakt pope\u0142nienia przewinienia zawodowego, rzecznik wydaje postanowienie o przedstawieniu lekarzowi, piel\u0119gniarce, po\u0142o\u017cnej zarzut\u00f3w, natomiast je\u017celi nie dostarczy\u0142o podstaw do sporz\u0105dzenia wniosku o ukaranie, rzecznik wydaje postanowienie o umorzeniu post\u0119powania, bez konieczno\u015bci uprzedniego zaznajomienia osoby obwinionej z materia\u0142ami dowodowymi post\u0119powania wyja\u015bniaj\u0105cego. Post\u0119powanie wyja\u015bniaj\u0105ce powinno by\u0107 zako\u0144czone w terminie 6 miesi\u0119cy od dnia uzyskania informacji wskazuj\u0105cej na mo\u017cliwo\u015b\u0107 pope\u0142nienia przewinienia zawodowego, okres ten mo\u017ce przed\u0142u\u017cy\u0107 Naczelny Rzecznik, nie d\u0142u\u017cej ni\u017c o kolejne 6 miesi\u0119cy.<\/p>\n Gdy zebrany w toku post\u0119powania wyja\u015bniaj\u0105cego materia\u0142 dowodowy potwierdza zasadno\u015b\u0107 zarzut\u00f3w i stanowi istotn\u0105 podstaw\u0119 do sporz\u0105dzenia wniosku o ukaranie, rzecznik zawiadamia osob\u0119 obwinian\u0105 i jej obro\u0144c\u0119 o terminie ko\u0144cowego zaznajomienia z materia\u0142ami post\u0119powania wyja\u015bniaj\u0105cego wraz z pouczeniem o mo\u017cliwo\u015bci uprzedniego przejrzenia akt. Osoba obwiniona i jej obro\u0144ca musz\u0105 mie\u0107 co najmniej 14 dni na zapoznanie si\u0119 z materia\u0142em dowodowym, termin ten nale\u017cy liczy\u0107 od dnia dor\u0119czenia zawiadomienia. Nieusprawiedliwione niestawiennictwo osoby obwinionej i jej obro\u0144cy nie wstrzymuje dalszego post\u0119powania.<\/p>\n Rzecznik sk\u0142ada s\u0105dowi lekarskiemu lub piel\u0119gniarek i po\u0142o\u017cnych wniosek o ukaranie. W przeciwnym razie oraz w sytuacji, gdy w toku post\u0119powania wyst\u0105pi kt\u00f3ra\u015b z przeszk\u00f3d w procesowym prowadzeniu post\u0119powania, rzecznik wydaje postanowienie nie wyst\u0119puje z wnioskiem o ukaranie, natomiast wydaje postanowienie o umorzeniu post\u0119powania wyja\u015bniaj\u0105cego.<\/p>\n Zar\u00f3wno postanowienie o odmowie wszcz\u0119cia post\u0119powania wyja\u015bniaj\u0105cego, jako postanowienie o umorzeniu post\u0119powania wyja\u015bniaj\u0105cego mo\u017ce by\u0107 zaskar\u017cone do Naczelnego Rzecznika przez osob\u0119 pokrzywdzon\u0105, dodatkowo na postanowienie o umorzeniu post\u0119powania wyja\u015bniaj\u0105cego za\u017calenie mog\u0105 z\u0142o\u017cy\u0107 inne strony tego post\u0119powania.<\/p>\n Stronami post\u0119powania w przedmiocie odpowiedzialno\u015bci zawodowej lekarzy, piel\u0119gniarek i po\u0142o\u017cnych s\u0105 osoba pokrzywdzona, osoba obwiniona czyli lekarz, piel\u0119gniarka czy po\u0142o\u017cna i rzecznik odpowiedzialno\u015bci zawodowej albo jego zast\u0119pca. W post\u0119powaniu przed s\u0105dem rzecznik jest oskar\u017cycielem, tzn. popiera wniosek o ukaranie. Ma prawo te\u017c do zg\u0142aszania wniosk\u00f3w dowodowych i zadawania pyta\u0144.<\/p>\n Pokrzywdzony w toku post\u0119powania w przedmiocie odpowiedzialno\u015bci zawodowej jest uprawniony do zg\u0142aszania wniosk\u00f3w dowodowych, wnoszenia \u015brodk\u00f3w zaskar\u017cenia na postanowienia rzecznika o odmowie post\u0119powania i jego umorzenia, wniesienia odwo\u0142ania od orzeczenia s\u0105du lekarskiego, s\u0105du piel\u0119gniarek i po\u0142o\u017cnych oraz do przegl\u0105dania akt sprawy, nieobj\u0119tych tajemnic\u0105 zawodow\u0105.S\u0105d lekarski, s\u0105d piel\u0119gniarek i po\u0142o\u017cnych jest obowi\u0105zany d\u0105\u017cy\u0107 do wszechstronnego zbadania wszelkich istotnych okoliczno\u015bci sprawy. Mo\u017ce z urz\u0119du dopuszcza\u0107 wszelkie uznane za potrzebne dowody, wzywa\u0107 i przes\u0142uchiwa\u0107 \u015bwiadk\u00f3w, bieg\u0142ych i specjalist\u00f3w.<\/p>\n Rozprawa przed s\u0105dem lekarskim i s\u0105dem piel\u0119gniarek i po\u0142o\u017cnych jest jawna. Wy\u0142\u0105czenie jawno\u015bci nast\u0119puj\u0119, gdy jawno\u015b\u0107 mog\u0142aby narusza\u0107 tajemnice zawodow\u0105, wywo\u0142ywa\u0107 zak\u0142\u00f3cenie spokoju lub porz\u0105dku publicznego, obra\u017ca\u0107 dobre obyczaje, ujawni\u0107 okoliczno\u015bci wa\u017cne dla interesu pa\u0144stwa oraz narusza\u0107 wa\u017cny interes prywatny. Z wnioskiem o wy\u0142\u0105czenie jawno\u015bci mo\u017ce tak\u017ce wyst\u0105pi\u0107 pokrzywdzony.<\/p>\n Warunkiem odpowiedzialno\u015bci za przewinienie zawodowe, podobnie jak w odpowiedzialno\u015bci karnej, jest przypisanie lekarzowi, piel\u0119gniarce czy po\u0142o\u017cnej winy.S\u0105d lekarski, s\u0105d piel\u0119gniarek i po\u0142o\u017cnych mo\u017ce umorzy\u0107 post\u0119powanie, mo\u017ce tak\u017ce wyda\u0107 orzeczenie uniewinniaj\u0105ce obwinionego lekarza, czy obwinion\u0105 piel\u0119gniark\u0119, po\u0142o\u017cn\u0105 lub wydaje orzeczenie, w kt\u00f3rym wymierza kar\u0119.<\/p>\n S\u0105d zawodowy mo\u017ce orzec m.in. nast\u0119puj\u0105ce kary:1. ograniczenie zakresu czynno\u015bci w wykonywaniu zawodu na okres od sze\u015bciu miesi\u0119cy do dw\u00f3ch lat;2. zawieszenie prawa wykonywania zawodu na okres od jednego roku do pi\u0119ciu lat;3. pozbawienie prawa wykonywania zawodu.<\/p>\n Prawomocne ukaranie karami zawieszenia prawa wykonywania zawodu i jego pozbawienie stanowi podstaw\u0119 do rozwi\u0105zania umowy o prac\u0119 bez wypowiedzenia z winy pracownika albo umowy cywilnoprawnej, na podstawie kt\u00f3rej lekarz, piel\u0119gniarka, po\u0142o\u017cna wykonuje zaw\u00f3d.<\/p>\n Rzecznikowi, pokrzywdzonemu i obwinionemu lekarzowi, obwinionej piel\u0119gniarce, po\u0142o\u017cnej przys\u0142uguje prawo odwo\u0142ania si\u0119 od orzeczenia s\u0105du okr\u0119gowego w terminie 14 dni od daty dor\u0119czenia orzeczenia wraz z uzasadnieniem do Naczelnego S\u0105du. Naczelny S\u0105d mo\u017ce utrzyma\u0107 w mocy, uchyli\u0107 albo zmieni\u0107 orzeczenie okr\u0119gowego s\u0105du. Orzeczenia Naczelnego S\u0105du ko\u0144cz\u0105ce post\u0119powanie w przedmiocie odpowiedzialno\u015bci zawodowej s\u0105 prawomocne z chwil\u0105 og\u0142oszenia. Uzasadnienie takiego orzeczenia dor\u0119cza si\u0119 stronom wraz z pisemnym uzasadnieniem w terminie 2 miesi\u0119cy od dnia jego og\u0142oszenia. Od prawomocnego orzeczenia, w warunkach i na zasadach okre\u015blonych, mo\u017cna wnie\u015b\u0107 kasacj\u0119 lub wznowi\u0107 post\u0119powanie.<\/p>\n Rejestr ukaranych piel\u0119gniarek prowadzi Naczelna Rada Lekarska i Naczelna Rada Piel\u0119gniarek i Po\u0142o\u017cnych. Rejestr jest jawny dla os\u00f3b, kt\u00f3re wyka\u017c\u0105 interes prawny.<\/p>\n [1] Kodeks cywilny \u2013 ustawa z 23 IV 1964 r., Dz.U. Nr 16, poz.93 z p\u00f3\u017an.zm.; kodeks post\u0119powania cywilnego \u2013 ustawa z 17 XI 1964 r., Dz.U. Nr 43, poz.296 z p\u00f3\u017an.zm.).[2] M. Nestorowicz, Prawo medyczne, Wydanie VI s. 42.[3] Zgodnie z art.6 kc: \u201eCi\u0119\u017car udowodnienia faktu spoczywa na osobie, kt\u00f3ra z faktu tego wywodzi skutki prawne\u201d[4] Wyrok z 15 pa\u017adziernika 1997 r., III CKN 226\/97.[5] Orzeczenie SN z 7 stycznia 1966 r., I CR 365\/65, OSPiKA 12\/1966, poz.278.[6]Szeroko pojecie szkody por. Z. Radwa\u0144ski, A. Olejniczak, Zobowi\u0105zania \u2013 cz\u0119\u015bc og\u00f3lna, 10 wydanie, Warszawa 2012 r. s.90 \u2013 92.[7] Orzeczenie SN z dnia 10 grudnia 1952 r., C 584\/52, PiP 1953, nr 7-8, s.366.[8] Orzeczenie SN z dnia 5 lipca 1967 r., OSNCP 1968, nr 2, poz. 26; tak\u017ce orzeczenie SN z dnia 17 czerwca 1969, OSPiKA 1969, nr 7-8, poz.155.[9] M. Nestorowicz, Prawo medyczne, Wydanie VI, op.cit. s. 57.[10] Orzeczenie SN z 15 wrze\u015bnia 1999 r., III CKN 339\/98, OSP 4\/2000, poz.66.[11] Filar M., Krze\u015b S., Marsza\u0142kowska-Krze\u015b E., Zaborowski P., Odpowiedzialno\u015b\u0107 lekarzy i zak\u0142ad\u00f3w opieki zdrowotnej, Warszawa 2004, s. 46.[12] Filar M., Krze\u015b S., Marsza\u0142kowska-Krze\u015b E., Zaborowski P., Odpowiedzialno\u015b\u0107 lekarzy i zak\u0142ad\u00f3w opieki zdrowotnej, Warszawa 2004, s. 47.[13] Z. Banaszczy, M. Barzycka-Banaszczyk, M. Boraty\u0144ska, P. Konieczniak, E .Zieli\u0144ska, Odpowiedzialno\u015b\u0107 lekarza- jej rodzaje i podstaw (w:) Prawo Medyczne, pod.r ed. L.Kubickiego, Wroc\u0142aw 2003 r., s. 161 i nast.[14] Pokrzywdzonym jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadaj\u0105ca osobowo\u015bci prawnej, kt\u00f3rej dobro prawne zosta\u0142o bezpo\u015brednio naruszone lub zagro\u017cone przez przewinienie zawodowe (art. 40 ust.1 u.s.p.p.).<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Pacjent, kt\u00f3rego prawa pacjenta zosta\u0142y naruszone mo\u017ce dochodzi\u0107 swoich praw. Odpowiedzialno\u015b\u0107 cywilna Odpowiedzialno\u015b\u0107 cywilna os\u00f3b wykonuj\u0105cych zaw\u00f3d medyczny, przed wszystkim: lekarza, piel\u0119gniarki, po\u0142o\u017cnej jest odpowiedzialno\u015bci\u0105 maj\u0105tkow\u0105 wobec osoby poszkodowanej tj. […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"parent":21,"menu_order":3,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"class_list":["post-514","page","type-page","status-publish","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"\n\n
\n
\n
\n